http://fbc.binghamton.edu/commentr.htm
202, Feb. 1, 2007
Het Wereld Sociaal Forum (WSF): Van Verdediging
naar Aanval
Het Wereld Sociaal Forum (WSF) kwam van 20-25 januari in Nairobi, Kenia
bijeen. De organisatie, begonnen als een soort anti-Davos, is volwassen
geworden en heeft zich verder ontwikkeld dan haar deelnemers beseffen.
Vanaf het begin is het WSF een bijeenkomst geweest van
een brede verzameling organisaties en bewegingen uit de hele wereld die
zichzelf betitelden als tegenstanders van neoliberale globalisering en
imperialisme in al z'n vormen. Haar leus was "een andere wereld is
mogelijk" en haar structuur is die van een open ruimte zonder beambten,
woordvoerders of besluiten. Het WSF heeft zich opgesteld tegen neoliberale
globalisering en de term andersglobalist is uitgevonden om de positie van de
deelnemers te omschrijven - een ander soort mondiale structuur.
Op de eerste paar WSF-bijeenkomsten, die begonnen in 2001,
lag de nadruk op het verdedigende. De deelnemers, die telkens talrijker werden,
bekritiseerden de Washington Consensus, de inspanningen van de Wereld
Handelsorganisatie (WTO) om het neoliberalisme een wettelijke basis te geven,
de druk van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) op perifere zones om alles
te privatiseren en de grenzen te openen voor het vrije verkeer van kapitaal, en
de agressieve houding van de Verenigde Staten in Irak en elders.
Op de zesde wereldbijeenkomst, was deze defensieve taal
grotendeels ingeperkt. Simpelweg omdat iedereen die dingen nu wel weet. En
dezer dagen lijken de Verenigde Staten een stuk minder machtig, de WTO lijkt
vast te zitten en simpelweg onmachtig, het IMF is ongeveer vergeten. De New
York Times, die verslag deed van de Davos-conferentie van dit jaar, had het
over de erkenning dat er "een verschuiving in het machtsevenwicht is"
in de wereld, dat "niemand meer de leiding heeft" en dat "de
fundamenten van het multilaterale systeem" opgeschud zijn, "waardoor
de wereld met gebrek aan leiderschap zit, op een moment dat die in toenemende
mate kwetsbaar is voor rampzalige schokken."
In deze chaotische situatie, presenteert het WSF een reëel
alternatief en vormt het langzaam een web van netwerken wiens politieke invloed
de komende vijf á tien jaar zichtbaar zal worden. Deelnemers aan het WSF hebben
lange tijd besproken of ze door moesten gaan met een open forum te zijn, of dat
ze zich meer zouden moeten toeleggen op gestructureerde, geplande politieke
actie. Maar stilzwijgend, bijna stiekem, werd in Nairobi duidelijk dat het
onderwerp irrelevant was. De deelnemers zouden beide doen - het WSF open houden
als ruimte die toegankelijk zou zijn voor iedereen die het bestaande
wereldsysteem zou willen veranderen en, tegelijkertijd, toestaan en stimuleren
dat degene die specifieke politieke acties zouden willen organiseren, dat
zouden doen en dat op het WSF zouden doen.
Het kern-idee hiervoor is de vorming van netwerken,
waarvoor de WSF bij uitstek geschikt is om dat te doen op mondiaal niveau. Er
is nu een effectief netwerk van feministen. Voor het eerst werd er, in Nairobi,
een netwerk van arbeidsstrijden ingesteld (waarbij het begrip 'arbeider' breed
gedefinieerd werd). Er is nu een voortgaand netwerk van activistische
intellectuelen. Het netwerk van rurale/boeren-bewegingen is versterkt. Er is
een ontluikend netwerk van mensen die zich inzetten voor alternatieve
sexualiteiten (hetgeen mogelijk maakte dat Keniaanse homo en lesbische
bewegingen publiekelijk op konden treden, wat daarvoor erg moeilijk was). Er is
een anti-oorlogsnetwerk (die direct betrokken is bij Irak en het Midden Oosten
in het algemeen). En er zijn functionele netwerken op specifieke gebieden zoals
de strijd om waterrechten, de strijd tegen HIV/AIDS, mensenrechten.
Het WSF broedt bovendien manifesten uit: het zogenaamde
Bamako Appeal, dat een hele campagne tegen kapitalisme uiteenzet, een
feministisch manifest waarvan nu een tweede conceptversie gemaakt is en dat
zich blijft ontwikkelen, een arbeidsmanifest dat net ontstaan is. Er zullen
ongetwijfeld meer van deze manifesten komen terwijl het WSF zich voortzet. De
vierde dag van de bijeenkomst was grotendeels gewijd aan bijeenkomsten van deze
netwerken, waarvan elke besloot welke gemeenschappelijke acties het kon
ondernemen. Onder de eigen naam, maar met het WSF als paraplu.
Ten slotte werd er aandacht gericht op wat "een andere
wereld" nu betekent. Er waren serieuze discussies en debatten over wat we
bedoelen met democratie, wie nu een arbeider is, wat 'civil society' is, wat de
rol van politieke partijen is in de toekomstige opbouw van de wereld. Deze
discussies omschrijven de doelen, en de netwerken vormen een groot deel van de
middelen waarmee deze doelen verwezenlijkt moeten worden. De discussies, de
manifesten en de netwerken voren samen de offensieve houding
Het is niet zo dat het WSF geen interne problemen kent. De
spanning tussen sommige van de grotere NGO's (met hoofdkantoren en kracht in
het Noorden, en die het WSF ondersteunen maar ook in Davos opduiken) en de meer
militante sociale bewegingen (die vooral, maar niet alleen, sterk zijn in het
Zuiden) blijft werkelijkheid. Zij komen bij elkaar in de open ruimte, maar de
meer militante organisaties beheersen de netwerken. Het WSF lijkt soms op een
strompelend schildpad. Maar in de fabel van Aesopus verloor de flitsende snelle
Davos-haas de race.
by Immanuel Wallerstein
[Copyright van Immanuel Wallerstein,
gedistribueerd door Agence Global. Voor rechten en machtigingen, inclusief
vertalingen en publicaties op niet-commerciële websites, gelieve contact op te
nemen met: rights@agenceglobal.com, +1-(336)-686-9002 of +1-(336)-286-6606. Het is toegestaan de
artikelen te downloaden, elektronisch te versturen of te e-mailen, zolang het
artikel intact blijft, en het copyright zichtbaar aangegeven staat. Om contact op te
nemen met de auteur, schrijf naar: immanuel.wallerstein@yale.edu.
Deze exposés
worden twee keer per maand gepubliceerd, en zijn bedoeld als reflecties over
het hedendaagse wereldtoneel, bekeken vanuit
een langetermijn perspectief in plaats van op de krantekoppen af te gaan.]
_____
Email this Commentary to a colleague
______________________________________________
Go to List of Commentaries
Return to